یک تحلیل تخصصی از تأثیر منفی اجرای طرح واگذاری ییلاقات ماسال

اجرای پروژه‌ی‌ دهکده‌ی سبز در بام سبز ماسال در سال 95 اجرایی شد. مجری طرح، اعضای اصلی یک سمن محیط زیستی بودند که داعیه حمایت و حفاظت از منابع زیستی و طبیعی کشور، استان و شهرستان ماسال را دارند. اما در کمال ناباوری در همان سال اول، این به اصطلاح سمن محیط زیستی در اجرای طرح دهکده‌ی سبز خود بر خلاف دفترچه اجرای طرح، اقدام به قطع برخی درختان واقع در محدوده‌ی طرح کردند.

اینکه یک درخت در جلوگیری از وقوع سیلاب و رانش زمین و حفظ خاک و کاهش فرسایش آن چقدر اهمیت دارد بر همگان روشن است (1).

برای این که به اهمیت این موضوع پی ببرید کافی است بدانید که طبق بررسی‌های صورت گرفته در جنگل شن‌رود سیاهکل توسط تعدادی از کارشناسان جنگلداری، 51 درصد از 1497 میلی‌متر بارش سالیانه باریده شده در منطقه توسط باران ربایی صورت گرفته توسط درختان به کف جنگل نرسیده است. یعنی با قطع درختان در یک منطقه جنگلی پهن‌برگ، میزان بارش رسیده به کف جنگل حداقل دو برابر می‌شود.

ادامه نوشته

ارزشگذاري تفرجي پارک‌جنگلي با استفاده از روش رفراندم

(مطالعه موردي: پارک‌جنگلي تنگه مينودشت)

ابوالفضل دانضور                     سيدهادي منفرد

چکيده:

در طبقه‌بندي كالاها پارک‌هاي‌جنگلي در دسته كالاهاي غيربازاري جاي مي‌گيرند و بر همين اساس فاقد قيمت بازاري بوده و معياری براي قياس آنها با ساير كالاها وجود ندارد. مطالعه حاضر در فروردین سال 1387 با استفاده از آمار و اطلاعات پيمايش ميداني (به کمک تکمیل پرسش‌نامه) و بهره‌گيري از روش رفراندوم به تعيين ارزش تفرجي با معيار پولي پارك جنگلي تنگه واقع در حاشيه شهر مينودشت، استان گلستان و به مساحت 32 هکتار كه در مديريت شهري از اهميت خاصي برخوردار مي‌باشد، پرداخته است. این پارک دارای طرح مصوب از سوی اداره کل منابع طبیعی استان بوده و هم اکنون مجری طرح پارک شهرداری مینودشت می‌باشد. نتايج نشان داد 18/70 درصد بازديدکنندگان، حاضر به پرداخت مبلغ وروديه‌براي پارك جنگلي تنگه و استفاده تفرجي از آن هستند. همچنين، 6/38 درصد بازديدكنندگان اين پارک، ارزش تفرجي پارك جنگلي تنگه را براي هر نفر در هر بازديد بيش از 1000 ريال ارزيابي کردند و 28/12 درصد افراد حاضر به پرداخت وروديه تا سقف 200 تومان بودند و 02/7 ارزش تفرجي اين پارك را بيش از 5000 ريال دانستند. در مجموع، ارزش تفرجي متوسط روزانه این پارک جنگلي بيش از 619143 ريال برای تمام سطح پارک و 19348 ریال برای هر هکتار در روز برآورد گرديد. بر این اساس نتایج بیانگر نقش مهم پارک‌های جنگلی در گذران اوقات فراغت جامعه بوده و مدیران این پارک‌ها و مدیران شهری را موظف به توجه به نظرات بازدیدکنندگان از پارک می‌نماید و علاوه براین پارک‌های جنگلی دارای ارزش تفرجی-اقتصادی بسیار بالایی می‌باشند که می‌توان برای درآمد حاصل برنامه‌ریزی نمود.

کلمات کليدي: پارك جنگلي، ارزش تفرجي، ارزشگذاري رفراندم، تنگه، مينودشت

منبع: فصلنامه علوم و فنون منابع طبيعي، سال پنجم، شماره سوم، پاييز ۱۳۸۹

بررسی تجدید حیات درختان در طی دو دوره اجرای طرح جنگلداری در دانگ تجدید نسل و پارسل ها

(مطالعه موردی: طرح جنگلداری لوه)

شاهمحمد سمندر[1]   محمدهادی معیری[2] حشمت ا... حیدری²

 1-      دانشجوی کارشناسی ارشد رشته جنگلدری دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

2-      استادیار گروه جنگلداری دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

چکیده:

استمرار زادآوری در جنگل فاکتور اول در اجرای درست طرح جنکلداری محسوب می‌شود. براین اساس ما در این تحقیق سعی نمودیم تا ضمن مطالعه وضعیت کمی زادآوری در وضعیت فعلی، این زادآوری را با میزان آن در سال 1367 مورد مقایسه قرار داده و روند زادآوری را در طی اجرای طرح مورد کنترل قرار دهیم. نتایج نشان داد که در سطح دانگ فراواني زادآوري گونه‌ها در سال1387 نسبت به سال 1367 حدود 6 برابر كاهش یافته است. زادآوری گونه بلوط كاهش حدود 5/1 برابري را نشان مي‌دهد. کاهش زادآوری برای گونه های بارانک، آلوکک و ملج نیز صادق است. نتایج این تحقیق بیانگر این مطلب بود که در نحوه مدیریت طرح تجدیدنظر لازم و ضروری است.

منبع: اولین همایش ملی تحقیقات منابع طبیعی ایران، دانشگاه کردستان، ۱۳۸۹

کنترل فراواني درختان برحسب مراحل رويشي در سطح پارسلها و دانگ تجديد نسل اول

مطالعه موردی: سري 2 جنگل لوه  (نالين)

 

شاهمحمد سمندر[1]   محمدهادی معیری[2] حشمت ا... حیدری²

 1-      دانشجوی کارشناسی ارشد رشته جنگلدری دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

2-      استادیار گروه جنگلداری دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

 

چکیده:

فراوانی درختان در مراحل رویشی برای کنترل نحوه مدیریت جنگل اهمیت دارد. بر همین اساس، در این مطالعه سعی شده است ضمن محاسبه فراوانی درختان در مراحل رویشی در سطح پارسل ها و دانگ تجدید نظر در سری 2 جنگل لوه، میزان فراوانی، حجم و رویه زمینی فعلی را با همین خصوصیات در دوره های گذشته طرح مقایسه نمائیم. نتایج این مطالعه نشان داد که در طی دوره های مختلف طرح به تعداد درختان بر اثر بهره برداری درختان مسن تر (از 120 اصله به 403 اصله) افزوده شده و رویه زمینی (68/21 متر مربع در هکتار به 65/14 متر مربع در هکتار) و موجودی سرپا (327 سیلو در هکتار به 150 سیلو در هکتار) کاهش یافته است.

منبع: اولین همایش ملی تحقیقات منابع طبیعی ایران، دانشگاه کردستان، ۱۳۸۹ 

ارزشگذاري تفرجي پارک‌هاي جنگلي با استفاده از روش رفراندم

(مطالعه موردي  پارك جنگلي النگدره گلستان)

 

سيّدهادي منفرد[1]، محمدهادي معيري²، علي دريجاني³

 

^{1- دانشجوي کارشناسي ارشد جنگلداري دانشگاه علوم کشاورزي و منابع طبيعي گرگان}

^{2- استاديار و مدير گروه گروه اقتصاد کشاورزي دانشگاه علوم کشاورزي و منابع طبيعي گرگان}

^{3- استاديار گروه جنگلداري دانشگاه علوم کشاورزي و منابع طبيعي گرگان}

 

چکيده:

پارک‌هاي جنگلي در تأمين رفاه شهروندان نقش قابل توجهي دارند، اما فقدان يک معيار مشخص پولي براي ارزش پارک‌هاي جنگلي منجر به کم جلوه دادن اين منبع طبيعي شده است. مطالعه حاضر در سال  1387 با استفاده از آمار و اطلاعات پيمايش ميداني و بهره‌گيري از رهيافت رفراندوم به تعيين ارزش تفرجي پارك جنگلي النگدره واقع در حاشيه شهر گرگان كه در مديريت شهري از اهميت خاصي برخوردار مي‌باشد، پرداخته است. نتايج نشان داد 31/65 درصد بازديدکنندگان، حاضر به پرداخت مبلغ وروديه‌ براي پارك جنگلي النگدره و استفاده تفرجي از آن هستند. همچنين، 1/55 درصد بازديدكنندگان اين پارک، ارزش تفرجي پارك جنگلي النگدره را براي هر نفر در هر بازديد بيش از 2000 ريال ارزيابي کردند و تنها 5/25 درصد افراد در صورت دريافت وروديه، حاضر به استفاده از اين پارک جنگلي نبوده‌اند. در مجموع، ارزش تفرجي ساليانه هر هكتار پارک جنگلي بيش از 6800 هزار ريال برآورد گرديد. يافته‌ها نشان داد پارك‌هاي جنگلي ارزش تفرجي قابل توجهي دارند كه اين ارزش براي مديريت شهرداري و پارک، توجيهي فراهم مي‌سازد تا حمايت لازم را از كيفيت پارك‌هاي جنگلي موجود به عمل آورده و از كم جلوه دادن منابع جنگلي و تخريب بيشتر آن جلوگيري كنند.

کلمات کليدي: پارك جنگلي، ارزش تفرجي، ارزشگذاري رفراندم، النگدره، گرگان

منبع: اولین همایش ملی تحقیقات منابع طبیعی ایران، دانشگاه کردستان، ۱۳۸۹

---

[1]- [e-mail]

برآورد ارزش تفرجي پارك جنگلي النگدره با استفاده از روش ارزش‌گذاري مشروط

سیدهادی منفرد

۱۳۸۹. پایانامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ۸۴ صفحه

نظر به اهمیت تفریح و تفرّج در سبد هزینه‌ی خانوار از یک‌سو و عدم‌ملاحظه ارزش اقتصادی کارکرد تفرّجی منابع‌طبیعی و محیط‌زیست به‌عنوان کالاهای غیربازاری، مطالعه حاضر با هدف ارزش‌گذاری اقتصادي تفرّج پارك جنگلی طبیعی النگدره گرگان صورت پذیرفت. اطلاعات پیمایشی از طریق تکمیل 342 پرسشنامه‌‌ی محقق‌ساخت طی دوره یک ساله منتهی به آبان 88 و در ایام مختلف سال از بازدیدکنندگان این پارک جمع‌آوری گردید. پرسش‌نامه‌ها مشتمل بر اطلاعات فردی، اجتماعی، اقتصادی و نظرسنجی بازدیدکنندگان بود. جهت محاسبه تمایل به پرداخت، از رهیافت ارزش‌گذاری مشروط (Contingent Valuation; CVM) استفاده شد که در آن، بازدیدکنندگان در معرض یک انتخاب دوگانه قرار گرفتند. این انتخاب دوگانه پذیرش و یا عدم‌پذیرش 2000 ریال به‌‌عنوان ورودیه مبنای پارک جنگلی النگدره در نظر گرفته شد. سپس اطلاعات در نرم‌افزارهای Excel و SPSS مورد تحلیل و مقایسه آماری قرار گرفت. نتایج نشان داد 7/70 درصد افراد تمایل به اقامت شبانه در پارک النگدره دارند. مهمترین دلیل انتخاب پارک النگدره، استراحت و استفاده از هوای سالم بوده است. در مجموع، بازدیدکنندگان، کیفیت امکانات  ...

ادامه نوشته

روش ارزشگذاری مشروط جهت برآورد قیمت بازاری ارزش‌های تفرجی پارک‌های جنگلی

(تشریح روش بکارگرفته شده در پارک جنگلی النگدره)

سیدهادی منفرد، محمدهادی معیری، علی دریجانی

 ^چکیده

این مطالعه به شیوه استفاده از روش ارزشگذاری مشروط و پرسش‌نامه انتخاب دوگانه در برآورد ارزش تفرجی پارک‌های جنگلی پرداخته است. نقش پارک‌های جنگلی در رفاه شهروندان شهر و روستائیان بدیهی است. اما، با وجود این، نمی‌توان ارزش‌های پارک‌ها را مستقیماً با یک معیاری پولی سنجید. حال آنکه ملاک رفاه و درجه بندی آن پول و میزان درآمد خانوارها و ... است. در این تعریف رفاه، عملاً پارک‌های جنگلی جایی نخواهند داشت. بر همین اساس نیز ارزش پارک‌ها در GDP محاسبه نمی‌شود. روش ارزشگذاری مشروط راهبردی است جهت قیمت‌گذاری پولی ارزش تفرجی پارک‌های جنگلی آنچنانکه بتوان از آن در قیاس با سایر کالاها برای سنجش رفاه بشر استفاده کرد و در تولید ناحالص ملی نیز آن را در نظر گرفت. مقاله حاضر پس از مروری بر تحقیق‌های صورت گرفته در داخل کشور و سایر کشورها به معرفی روش‌های مختلف ارزشگذاری تفرجی پرداخته و شیوه اجرای روش ارزشگذاری مشروط و محاسبه متوسط تمایل به پرداخت را که در ارزشگذاری پارک جنگلی النگدره استان گلستان بکار گرفته شده تشریح کرده است تا راه حلّی علمی‌ برای دوستداران طبیعت جهت دفاع از آن با استفاده از ارزش‌های اقتصادی و مادی باشد.

۱۳۸۹. ساری. مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تغییر اقلیم و گاهشناسی درختی.

استخراج منحني تقاضا و تعادل برد تفرجي پار كهاي جنگلي: مطالعه موردي: پارك جنگلي النگدره گلستان

علي دريجاني، محمدهادي معيري، حشمت الله حيدري  و سيدهادي منفرد

چكيده

 امروزه استفاده تفرجي از پارك هاي جنگلي جهت رفاه و رضايتمندي شهروندان ضروري است، اما اين استفاده مي بايست بر مبناي ظرفيت برد تفرجي پارك ها صورت پذيرد . بر اين اساس، استخراج منحني تقاضاي پارك هاي جنگلي جهت دستيابي به نقطه تعادل محيط زيستي و كاربري تفرجي لازم است. اين منحني، ضمن بيان رابطه وروديه و تعداد بازديد، و همچنين كمك به محاسبه ارزش تفرجي، مقدار ارزش پولي هر بازديد براي هر نفر را آنچنان تعيين مي نمايد كه تعداد بازديد از پارك جنگلي معادل برد تفرجگاهي آن پارك شود . مطالعه حاضر با هدف استخراج منحني تقاضاي تفرجي و تعيين نقطه تعادل برد تفرجي پارك جنگلي النگدره گرگان صورت پذيرفت . اطلاعات موردنياز طي سال هاي 1377 و 1388 از طريق تكميل 342 پرسشنامه محقق ساخت از بازديدكنندگان جمع آوري و تحليل گرديد . نتايج مطالعه، فرم تابعي درجه دوم منحني تقاضا را تصريح كرد . همچنين، در مبلغ وروديه 1847 ريال، شمار بازديدكنندگان پارك النگدره با برد تفرجگاهي آن برابر مي شود. با تابعيت از اين مقدار مي توان انت ظار كاهش تخريب محيط زيستي پارك را داشت . ارزش تفرجي ساليانه پارك نيز  با محاسبه سطح زير منحني تقاضا، 598453920 ريال ( 62925 دلار ) برآورد گرديد . در پايان، توجه سياستگزاران و برنامه ريزان به تعادل وروديه و برد تفرجي در برنامه هاي مديريت كلان پارك ها و مناطق گردشگري پيشنهاد گرديد.

۱۳۸۹. دومین همایش بین المللی تغییر اقلیم و گاهشناسی درختی

 

 Recreational Demand Curve and Equilibrium Carrying Capacity of Forest Parks (The Case of Alangdarre Forest Park, Golestan Province)

 

Ali Darijani[1], Mohammad Hadi Moayyeri[2], Heshmatollah Heydari[3], Seyyed Hadi Monfared[4]

1.      E-mail: [e-mail]

2.      E-mail: [e-mail]

3.      E-mail: [e-mail]

4.      E-mail: [e-mail]

Abstract:

Nowadays, the recreational use of forest parks is required for citizens’ welfare and satisfaction, but it should be base on carrying capacity of forest parks. Therefore, derivation of recreational demand curve of forest parks is necessary for achieving the environmental equilibrium and recreational use. This curve illustrates the entrance fee and the number of visitors while estimate the recreational value and determines the monetary value of each visit per person so that the number of visits be equal to carrying capacity. This study has conducted to derive the recreational demand curve and determine equilibrium carrying capacity point in Alangdarreh forest park near by Gorgan city. The survey data were collected during 2008-09 via filling 342 researcher-made questionnaires from visitors and then analyzed. The results specified a Quadratic functional form for demand curve. Also, the number of visitors will be equal to carrying capacity for 1847 Rials entrance fee. So, it can be expected a decrease in degradation of park. Annual recreational value was 598 million Rials (62925 U$ Dollars). Finally, flavor of policymakers and planners to equilibrium point and carrying capacity in enormous level of management for parks and tourisms areas has been recommended.

Keywords: Recreational Demand Curve, Recreational Value, Carrying Capacity, Alangdarreh Forest Park, Gorgan

Second International Symposium on Climate Change & Dendrochronology in Caspian Ecosystems 12-14 May 2010

 

ادامه نوشته

استراتژي هاي مديريت بيماري مرگ نارون هلندي

گودرز حاجي زاده، سيد هادي منفرد و محمد رضا كاوسي

چكيده

به جرات مي توان گفت بيماري هلندي نارون يك رويداد ويران كننده در تاريخ بيماري هاي درخت بوده است . عامل بيماري قارچی است از رده آسكوميست هاي رشته اي و از جنس Ophiostoma می باشد.فرم جنس قارچ عامل بیماری مرگ نارون به رغم تشكيل در شرايط آزمايشگاهي هنوز در طبيعت شناخته نشده است . تاكنون دو گونه Ophiostoma ulmi و Ophiostoma nova ulmi به عنوان ناقلين اصلي بيماري مرگ نارون شناخته شد ه اند. عوامل بسياري در ميزان شدت بيماري به طور كلي در شدت اپيدمي ايجاد شده توسط قارچ عامل بيماري مشاركت دارند كه مي توان اين عوامل را در قالب تعامل پيچيده بين عامل بيماري، ميزبان ناقل و شرايط محيطي خلاصه كرد . بيماري مرگ نارون اولين بار سال 1328 در جنگ ل گلستان روي درختان اوجا و ملج مشاهده گرديد. انتشار عامل بيماري به وسيله سوسك هاي پوستخوار خانواده Scolytida این بیماری را از ساير بيماري ها متمايز ساخته است. در ايران چهار گونه S. Multistriatus، ، S. scolytus ، S. Marsh، S.orientalis  به عنوان ناقل بيماري مرگ نارون شناخته شده اند. پيوند ريشه اي بين درختان سالم و بيمار ، انتقال اس پور قارچ توسط باد و پرندگان، انتقال اسپور قارچ از طريق مرزهاي جغرافيايي كشورها با صادرات چوب نارون آلوده ، قطع درختان سالم و از بين بردن ژنوتيپ هاي مقاوم به بيماري و رعايت نكردن اصول بهداشتي در جنگل از عوامل مهم در گسترش اين بيماري محسوب مي گردند. مهم ترين استراتژي هاي مديريتي براي كنترل اين بيماري عبارتند از استفاده از گونه ها و رقم هاي مقاوم ، قطع پيوند ريشه هاي، مبارزه بيولوژيك، تزريق قارچ کشها، كنترل سوسك عامل بيماري و مبارزه زراعي.

۱۳۸۹. مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تغییر اقلیم و گاهشناسی درختی

جنگلکاری

مقدمه کتاب جنگلکاری (ابوالفضل دنشور، سیدهادی منفرد؛ ۱۳۸۷، ۱۳۵ ص؛ انتشارات فرهنگی گرگان، ویژه دانشجویان مقطع کاردانی رشته جنگلداری و جنگلشناسی )

براساس آخرین آمارها، 30 درصد سطح زمین را جنگل و بیشه های جنگلی، 24 درصد آن را مراتع و 11 درصد آن را اراضی کشاورزی می پوشاند. یکی از مباحثی که دغدغه همیشگی کارشناسان منابع طبیعی بخصوص جنگلداری است تخریب جنگل هاست که از دیرزمانی آغاز شده و در حال حاضر بطور چشمگیری در حال توسعه است بگونه ای که بنابر آمار فائو هر ساله یازده میلیون هکتار از سطح جنگل های جهان تخریب می شود (مصدق، 1377)....

ادامه نوشته