استراتژي هاي مديريت بيماري مرگ نارون هلندي
گودرز حاجي زاده، سيد هادي منفرد و محمد رضا كاوسي
چكيده
به جرات مي توان گفت بيماري هلندي نارون يك رويداد ويران كننده در تاريخ بيماري هاي درخت بوده است . عامل بيماري قارچی است از رده آسكوميست هاي رشته اي و از جنس Ophiostoma می باشد.فرم جنس قارچ عامل بیماری مرگ نارون به رغم تشكيل در شرايط آزمايشگاهي هنوز در طبيعت شناخته نشده است . تاكنون دو گونه Ophiostoma ulmi و Ophiostoma nova ulmi به عنوان ناقلين اصلي بيماري مرگ نارون شناخته شد ه اند. عوامل بسياري در ميزان شدت بيماري به طور كلي در شدت اپيدمي ايجاد شده توسط قارچ عامل بيماري مشاركت دارند كه مي توان اين عوامل را در قالب تعامل پيچيده بين عامل بيماري، ميزبان ناقل و شرايط محيطي خلاصه كرد . بيماري مرگ نارون اولين بار سال 1328 در جنگ ل گلستان روي درختان اوجا و ملج مشاهده گرديد. انتشار عامل بيماري به وسيله سوسك هاي پوستخوار خانواده Scolytida این بیماری را از ساير بيماري ها متمايز ساخته است. در ايران چهار گونه S. Multistriatus، ، S. scolytus ، S. Marsh، S.orientalis به عنوان ناقل بيماري مرگ نارون شناخته شده اند. پيوند ريشه اي بين درختان سالم و بيمار ، انتقال اس پور قارچ توسط باد و پرندگان، انتقال اسپور قارچ از طريق مرزهاي جغرافيايي كشورها با صادرات چوب نارون آلوده ، قطع درختان سالم و از بين بردن ژنوتيپ هاي مقاوم به بيماري و رعايت نكردن اصول بهداشتي در جنگل از عوامل مهم در گسترش اين بيماري محسوب مي گردند. مهم ترين استراتژي هاي مديريتي براي كنترل اين بيماري عبارتند از استفاده از گونه ها و رقم هاي مقاوم ، قطع پيوند ريشه هاي، مبارزه بيولوژيك، تزريق قارچ کشها، كنترل سوسك عامل بيماري و مبارزه زراعي.
۱۳۸۹. مجموعه مقالات دومین همایش بین المللی تغییر اقلیم و گاهشناسی درختی